ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ

ပ္ဍဲရာမညဒေသ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်

ပ္ဍဲ (၃) ဗွဝ်ကၠံ ဗဳသဳ သၟိၚ်အသောက ဍုၚ်အိန္ဒိယ ဖ္အောဝ်ဗလးဏာ ညးပ္တန်ဗုဒ္ဓသာသနာ (၉) က္ဍိုပ် ပ္ဍဲ (၉) ဌာန ရ။ ပၞောဝ် (၉) ဌာနတအ်ဂှ် မှာထေရ်ၜါဇကု မၞုံယၟုသောဏထေရ် ကေုာံ ဥတ္တရထေရ် က္ညစိုပ်ကၠုၚ် ဌာန်ဒေသ သုဝဏ္ဏဘူမိ (သဓီု) ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်သဳလရာဇာ ရ။ ဟီု ဗွဲအနုမာနမ္ဂး ပ္ဍဲအခိၚ်ကာလဂှ်ဟေၚ် ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ကၠုၚ် ပ္ဍဲရာမညဒေသ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်ရ။

သ္ပပ္တံနူအခိၚ်ဂှ်တုဲ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဂျိုၚ်ပြာကတ်ကၠုၚ် စဵုကဵုစိုပ် (၁၁) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳကီုလေဝ် ဟီု လ္ပာ်ကံကုသဵုပရေံမ္ဂး ပ္ဍဲ (၁၁) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳဂှ်ရ ဟိုတ်နူဘဲပၞာန် မဒးဒုၚ်ဗ္တိုက်ကဵု သၟိၚ်ဗၟာ အနဝ်ရထာတုဲ ဗုဒ္ဓသာသနာမန် ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ သ္ဒးဆဵုဂဗကၠုၚ် ပရေၚ်ဍိုန်လျ နူသၟဝ်တဲသၟိၚ်ဗၟာဂမၠိုၚ်ရ။

ၜိုန်ဒှ်သာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ဟီု လ္ပာ်ကံကုသဵုခိုဟ်မ္ဂး ဗုဒ္ဓသာသနာမန် ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကလေၚ်ဂျိုၚ်က္ဍိုပ်က္ဍဴကၠုၚ် မွဲလှ်ေပၠန် ပ္ဍဲ (၁၅) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ လက်ထက်သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ဖ္အောဝ်ဗလးဏာ ခမဳသၚ်မန် သွက်သ္ဂောံကလေၚ်ဗှ်ခမဳတၟိ ပ္ဍဲသီကလျာဏဳ ဍုၚ်သိရဳလၚ်္ကာတုဲ ကြဴနူဂှ် ခမဳသၚ်မန် က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ကၠုၚ် မွဲဂိုဏ်ဓဝ် ဒယှ်တှ်တဴ နဒဒှ်မဟာဝိဟာရဝါသဳ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ နူသၟဝ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မှာထေရ် သုဝဏ္ဏသောဘဏ ပ္ဍဲအလုံတွဵုရးမန်ပိ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်ရ။

ၜိုန်ဂှ်လေဝ်  သံသာဘဝဂကူမန်, ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကေုာံ ဗုဒ္ဓသာသနာမန်တံ ပြံၚ်သၠာဲအာ ပ္ဍဲအကာဲအရာပရေံလောန်ကွေံကွေံ ကြဴနူကျပၞာန် အကြာမန် ကဵု ဗၟာ ပ္ဍဲ (၁၇၅၇) အေဒဳ လက်ထက်သၟိၚ်မန် လက်ကြဴအိုတ် ဗညာဒလ ရ။ ကြဴနူဂှ် ကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယတအ် သာဲဒဴတိတ်အာ နူဍုၚ်ဇကုတုဲ လုပ်ဗ္ဒာဲဒလာဲကၠုၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်သေံရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်ဟေၚ် ဗုဒ္ဓသာသနာမန် ကေုာံ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကြပ်ကၠေံဗ္ဒန်အာ နူအယောၚ်အလာရုပ်ရဴညးတံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာရ။

ဟီု လ္ပာ်ကံကုသဵုခိုဟ်ပၠန်မ္ဂး ပ္ဍဲ (၁၆) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ မှာထေရ်အရိယဝံသ ပ္တန်ဗဒှ်လဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲဍုၚ်အယုဒ္ဓယာ ကၟိန်ဍုၚ်သေံတုဲ ပ္ဍဲ (၁၉) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ မှာထေရ်အမ္ဗဂဟဝတ္တေ သရဏၚ်္ကာရလေဝ် ပ္တန်ဗဒှ်လဝ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲဍုၚ်သိရဳလၚ်္ကာ ရ။ သ္အာၚ်နူဂှ်ပၠန် ပ္ဍဲ (၁၉) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ လက်ထက်သၟိၚ်အၚ်္ဂလိက် ကိုဝ်လိုဝ်နဳ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ သက္ကော တ္ကအ်ခၟိုၚ် တွဵုရးဍုၚ်မန် ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာလေဝ် ကလိဂွံဒုၚ်သ္ပစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ်သံဃရာဇာ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဟွံလံဏံ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယတအ် သၟိတ်ခပ္တိုန်လဝ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝန္တ မဟာထေရ် နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မွဲဇကု ပ္ဍဲ (၁၃၈၀) သၞာံ (2016) တုဲ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတု မဟာထေရ် ဘာ,ကွာန်သာံလှေဝ် တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ် ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကလိဂွံဒုၚ်ရုဲစှ် နဒဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာရ။

အတိုၚ်မမိၚ်လဝ် လ္တူတေံဂှ်ရ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗၟာဂှ် ကၠောန်ချဳဒရာၚ်မံၚ် ကမၠောန်အဓိက (၄) တၚ် အတိုၚ်သၟဝ်ဏံရ −

(၁) ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန် (၁၃၃၄)

(၂) ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (၁၃၄၄)

(၃) ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် (၁၃၈၇), ကေုာံ

(၄) ဂကောံရာမညနိကာယပရဟိတ (၁၃၇၃)။

ပၞောဝ်ကမၠောန်အဓိက (၄) တၚ်တံဂှ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်ဝွံ ဒှ် ဂကောံဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံမန်တုဲ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယတံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၃၄) သၞာံ (1972) ရ။ တာလျိုၚ်ဂကောံဂှ် သ္ဒးချူကၠာဲစၠောံ ပါဠိပိဋကတ်ပိ ညံၚ်သ္ဂောံဒှ် ဘာသာမန်ဂမၠိုၚ်ရ။ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ လိက်ပြကိုဟ်ဝိနယပိဋကတ်, သုတ္တန္တပိဋကတ် ကေုာံ အဘိဓမ္မပိဋကတ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ် ကၠာဲစၠောံလဝ် ပ္ဍဲဘာသာမန်ရ။

ဒုတိယမွဲပၠန်ဂှ် ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဒက်ပ္တန်လဝ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၄၄) သၞာံ (1982) တုဲ တာလျိုၚ်ဂကောံဂှ် သ္ဒးကၠောန်ဗဒှ် သဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက် ပရိယတ္တိဘာသာမန် (အလဵုအသဳဟွံသေၚ်) သွက်ကွးဘာခမဳသၚ်မန် ဇၟာပ်ပ်သၞာံရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၈၇) သၞာံ (2026) ဏံ သဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု (၄၄) ဝါဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂိတုဖဝ်ရဂိုန်မံက် (ဖေဗြူဝါရဳ) ပ္ဍဲဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀, ဍုၚ်မတ်မလီု, တွဵုရးဍုၚ်မန်, ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရ။

သ္အာၚ်နူဂှ်မွဲပၠန် ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ  သၠဲပ္တိတ် သ္ဇိုၚ်ဝန်ပဓာန ပရေၚ်တြး ဓဝ်ဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် နကဵုယၟု ‘ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်’ တုဲ ပ္တန်ဗဒှ်လဝ် ဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၇၃) သၞာံ (2011) ရ။ ဘာတက္ကသိုလ်ဂှ် ဖျေံဗ္တောန်ကဵု လမိၚ်လညာတ်ဓဝ်ဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် ကေုာံ ပညာဓဝ်ဒၠောံဗ္တောန်ကျာ် နကဵုဘာသာအၚ်္ဂလိက် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ်မလီု, တွဵုရးဍုၚ်မန်, ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရ။

ကၞောတ်တဲမွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် ဂကောံရာမညနိကာယပရဟိတတုဲ ဂကောံဂှ် ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယတအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် (၁၃၇၈) သၞာံ (2016) ရ။ ပ္ဍဲအပ္ဍဲပွိုၚ် (၁၀) သၞာံဏံ ဗီုပြၚ်ချဳဒရာၚ် မဆေၚ်စပ်ကဵုရီုဗၚ်ထံက်ပၚ်ပရေၚ်မၞိဟ် ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂှ် ပြံၚ်သၠာဲအာ ပ္ဍဲမုက်လိက်တၟိမွဲတုဲ ကဵုကၠုၚ် အရီုဗၚ်ထံက်ပၚ် ကုကောန်ဂကူညးတံ နကဵုပစ္စယ်မၞုံပၟိက်  ပ္ဍဲဗွဳဗွိုၚ်ကောန်ဂကူမန် ဍုၚ်ဗၟာရ။

            ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုၚ်ဗၟာဂှ် စှ်ေကၠုၚ် နူလက်ထက်မှာထေရ်ၜါဇကု မတွံဂး သောဏထေရ် ကေုာံ ဥတ္တရထေရ် ပ္ဍဲ (၃) ဗွဝ်ကၠံ ဗဳသဳတုဲ ဆက်စှ်ေကၠုၚ် စဵုကဵုစိုပ်လက်သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ ပ္ဍဲ (၁၅) ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ ပ္ဍဲရာမညဒေသ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်ရ။ သ္ပပ္တံနူအခိၚ်တေံတုဲ ဂိုဏ်ဂှ် ပြးတိတ်အာ ဍုၚ်သေံ၊ ဍုၚ်သိရဳလၚ်္ကာ၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ သက္ကော လက်ထက်သၟိၚ်အၚ်္ဂလိက် ကိုဝ်လိုဝ်နဳ၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝန္တ မဟာထေရ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ်  (၁၃၈၀) သၞာံ (2018) ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာရ။ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန် (၁၃၈၇) သၞာံ (2026) ဏံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတု မဟာထေရ် ဘာ,ကွာန်သာံလှေဝ်, တွဵုရးဍုၚ်ကရေၚ်, ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဒှ် ညးက္ဍိုက်ပ် ကေုာံ ညးအာဂတပၠတရဴ ခမဳသၚ်မန် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပ္ဍဲရာမညဒေသ ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ သ္ကုတ်သၟဝ်ရောၚ်။

ဟိုတ်နူဗဵုလဝ် ဗဳဒဳယဵုဏံဂှ် တၚ်ဂုဏ် ဗွဲမလောန်ရအဴ။

ပုရိသာတ်တံ သီုဖအိုတ် သြဝ်ကဵုဂွံဒှ်တသိုက်တုဲ သြဝ်ကဵုဂွံတိတ်ဗၠး နူပရိုက်ဘဲအိုတ်ညိအဴ။

ညးစၞောန်ထ္ၜး                   − သၚ်ရုၚ်ရာမညနိကာယ

ညးချူ                            − ဥတ္တမ ကေုာံ ဒံက်တာ သူရိယကုမ္မာ